03/239.31.75

Het verhaal van Bugsy is een lang verhaal. Het begon allemaal met plots erg likken aan de voorpoot, het ontstaan van een zwelling tussen de tenen die geregeld open barstte met bloederig, etterig verlies, een behandelingsverhaal van antibioticumtherapieën, spoelen van de wonde en zo maar voort. Het probleem bleef zich maar herhalen. Daarom hadden de eigenaars een afspraak gemaakt in de kliniek in de hoop op een behandeling die soelaas zou bieden in verband met dit chronisch probleem.

Een beetje voorgeschiedenis
Bij nauwkeurig onderzoek blijkt er een uitgesproken chronisch probleem aan de gang te zijn tussen de tweede en derde teen van Bugsy. De zwelling fistelt en is erg verhard. Bij druk komt er serohemorragisch vocht uit. Deze chronische fistels zijn niet gemakkelijk te behandelen, en vermits Bugsy al een aantal spoel- en antibioticumbehandelingen achter de rug heeft, besluiten we chirurgisch in te grijpen. Zo'n fistellende wonde kan immers het gevolg zijn van een 'vreemd voorwerp' in het lichaam. Zo'n vreemd voorwerp kan een grasaar zijn, een doorntje of een stukje glas, metaal, kortom, allerlei zaken die niet door het lichaam kunnen afgebroken worden.
Het lichaam tracht dan zo'n vreemd voorwerp onschadelijk te maken. Zo kan het lichaam een sterk weefselkapsel rond het vreemd voorwerp organiseren via een ontstekingsreactie. Zo kunnen sommige vreemde voorwerpen levenslang in het lichaam vertoeven zonder enige schade of enige reactie te veroorzaken. In andere gevallen zal het lichaam het vreemde voorwerp trachten te doen migreren naar de buitenwereld toe en via een fistelgangetje het lichaam uit te drijven, en dan is het probleem ook opgelost. Maar soms loopt dit afweermechanisme spaak en wordt het vreemde voorwerp niet afgestoten en blijft het vast zitten in het kapsel. Het veroorzaakt continu irritatie, met zwellingen en fistels, al dan niet geïnfecteerd, tot gevolg. Soms is het vreemde voorwerp wel opgeruimd geraakt, maar blijven de ontstekingsreacties irritatie geven, zodat het dier er blijft aan likken en bijten, met chronische infecties en ontstekingen tot gevolg.

Probleemloze interventie
Zo komen we aan bij Bugsy's verhaal. De enige optie die we nog hebben, is te proberen via chirurgie een mogelijk vreemd voorwerp op te sporen en het chronisch ontstoken kapsel en de fistelgang te verwijderen. En dit is geen makkelijke chirurgie!
Bugsy wordt gepremediceerd, z'n pootje geschoren en grondig ontsmet. Eens de anesthesie stabiel, kan er gestart worden met de zoektocht naar een vreemd voorwerp. En ja hoor, een vreemd voorwerp in de vorm van een stukje doorn wordt gevonden en succesvol verwijderd. Een hele opluchting. Dan is het kwestie van die chronisch ontstoken weefsels, nl. het kapsel en de fistelgang, nauwkeurig te verwijderen.
Een werk waar je heel veel geduld voor nodig hebt! Eens alle ongezonde weefsel verwijderd is, wordt de wonde grondig gespoeld en gesloten met verteerbare inwendige draadjes en een aantal huidhechtingen. Bugsy's recovery verloopt probleemloos en in de late namiddag mag hij naar huis, vergezeld van een antibioticumkuur en een kapje rond z'n nekje zodat hij zeker niet aan de hechtingen kan gaan prutsen.

Te vroeg victorie gekraaid
Na een tiental dagen komt Bugsy terug op controle om de huidhechtingen te verwijderen. Het ziet er allemaal goed uit. Een hele opluchting ! Draadjes uit kapje af en antibioticumtherapie afgerond. Maar helaas: te vroeg victorie gekraaid. Na en paar weken begint Bugsy's voetje weer te zwellen. Hij kan niet van z'n pootje afblijven en in één nacht tijd heeft hij de zwelling open gelikt. Bij de controle blijkt dat Bugsy's lichaam de inwendige draadjes niet voldoende verteert en die draadjes worden afgestoten via de zwelling. We verwijderen de inwendige draadjes en nemen een swab van de inwendige wonde voor bacteriologisch onderzoek. Blijkt dat er een flinke stofylococcen infectie aan het woekeren is. Het antibiogram wijst uit dat de bacteriën helaas al resistent zijn tegen een aantal courant gebruikte antibiotica.
Gelukkig is er een antibioticumtype dat nog actief werkt tegen de bewuste bacteriën. Dus de onfortuinlijke Bugsy moet weer z'n kapje op om het likken aan zijn wonde te verhinderen en heeft een doelgerichte antibioticumkuur voor de boeg. Zo'n fistelverhaal is vaak erg frustrerend zowel voor het patiëntje als de eigenaar en de dierenarts.
Maar hoe dan ook: we brengen het tot een goed einde!

Swabname, antibiogram en resistentie
Met een steriele swab, een soort oorstokje met lange steel, wordt een uitstrijkje gemaakt van een geïnfecteerde plek in het lichaam. Deze swab wordt in een transportmedium geplaatst en naar het labo vervoerd. Aldaar wordt deze swab uitgestreken op een schaaltje met een voedingsbodem en lekker warm gezet. Eventueel aanwezige bacteriën uit de geïnfecteerde plek kunnen dan snel gaan groeien.
Zo kan bepaald worden welke type bacterie aan het woekeren is. Om te weten te komen welke antibiotica werkzaam zijn tegen de bewuste bacteriën, worden er op de voedingsbodem kleine viltjes geplaatst die gedrenkt zijn in verschillende soorten antibiotica. Rond de viltjes wordt dan de groei van de bewuste bacterie al dan niet geremd, en kan men aldus bepalen welk antibioticum werkzaam is en welk type niet. Dit is erg belangrijk om infecties succesvol te kunnen behandelen.
Helaas komt resistentie frequenter en frequenter voor. Dit wil zeggen: er zijn al heel wat types bacteriën waartegen bepaalde antibiotica niet meer werkzaam zijn. Iedereen kent het voorbeeld van de gevreesde MRSA of ziekenhuisbacterie. Deze resistentieontwikkeling is vaak een gevolg van onoordeelkundig gebruik van antibiotica. U kan daar als eigenaar een belangrijke rol in spelen! Een antibioticumkuur dient altijd volledig uitgegeven te worden, zelfs al zijn de symptomen bij uw huisdier verdwenen. Anders kunnen een klein aantal bacteriën overleven en resistentie (afweer) ontwikkelen tegen het gebruikte antibioticum.

Tekst en foto's: Dr.Kiki Vleeschouwers, Dierenkliniek vvD